Mijn Energie VanOns

Kies jouw type energiecontract Regulier Dynamische energie
Nieuws • 19 maart 2025

Local4local (dorpsmolen) - update

Tijdens een goedbezochte vergadering van de Kommisje Doarp, Stêd en Omkriten (video zie 1:44:30) in het Bestjoershûs te Snits op dinsdag (18-3) heeft Simon Visbeek (ZonVoorIedereen) namens EnergieKûbaard een vurig pleidooi gehouden voor het behoud van de ‘dorpsmolenstatus’. Ook vertegenwoordigers van de energiecoöperaties van Pingjum, Dearsum en Reahus spraken in.

Op basis van de voorgestelde tekst van de gemeentelijke Kadernota Energiebronnen wordt het praktisch onmogelijk voor dorpen met een dorpsmolen om plannen te maken voor vervangende molens. Energiecoöperaties, die in veel gevallen al jarenlang werken aan plannen om de lokale energievoorziening te verduurzamen, vinden dat vanzelfsprekend heel erg jammer. Verschillende insprekers wezen op het compementaire karakter van zon en wind; omdat het nu eenmaal vaak waait als de zon niet schijnt (en andersom) zijn de beide opwekvormen goed te combineren voor een betrouwbare stroomvoorziening. Dat gebeurt dan ook in de meeste lokale energie-toekomstplannen. In veel gevallen gaat het om een combinatie van zon, wind en warmtepompen, soms ook een warmtenet.

De insprekers wezen erop dat de vraag naar elektrische energie verder zal toenemen vanwege het toenemende gebruik van warmtepompen en elektrische auto’s. Om de elektrificatie van de economie in goede banen te leiden is constante betrouwbare opwekking van elektriciteit nodig. Zij wezen er bovendien op dat centraal opgewekte energie (energiecentrales, maar ook grote windparken) investeringen vergt in het elektriciteitsnetwerk, terwijl netbeheerders (zoals Liander) moeite hebben om die groei bij te benen. Het decentraal plaatsen van windmolens op het platteland kan het elektriciteitsnetwerk ontlasten.

Ook verschillende raadsleden waren kritisch op de conceptnota, zo bleek. Zij wezen erop dat lokale energie-initiatieven in de eind vorig jaar overeengekomen Friese Energievisie nu juist een belangrijke rol toebedeeld hebben gekregen. Wel hadden zij vragen over de maatschappelijke baten van dorpsmolens. Zo vroeg een raadslid zich af welk aandeel van de opbrengsten van dorpsmolens in werkelijkheid uit belastingvoordelen bestaat. Ook waren er suggesties dat dorpen (eigenaars/beheerders van windmolens) meer zouden kunnen doen om gezamelijk op te trekken bij het vervangen van oude molens door een kleiner aantal nieuwe.

Tot slot was er kritiek op de inzet van mestvergisters, een technologie die gas oplevert dat in wezen een plaats had in de oude energiemix van hoge temperatuurverwarming (cv-ketels), terwijl de toekomst vraagt om lagetemperatuurverwarming, zoals warmtepompen in combinatie met vloerverwarming en andere lagetemperatuurverwarming.